Cách dàn trang sách từ file PDF
Mục lục hướng dẫn ↓Khu Bình trang sách & catalog biến file PDF (hoặc một loạt ảnh) thành cuốn sách sẵn sàng in qua hai bước: sắp trang, rồi bình trang lên tờ in. Bài này nói về tải file, thứ tự trang, kích thước sách và kiểu đóng; bìa, số trang và in hai mặt ở bài Bìa sách, số trang, xuất PDF và in hai mặt.
Tổng quan và khu làm việc mở sẵn: bình trang sách, catalog online.
Tải file
Trên thanh đầu trang chọn Công cụ → Bình trang sách (hoặc mở thẳng trang bình trang sách, catalog), rồi kéo thả file vào ô tải lên. Nhận PDF nhiều trang và ảnh JPG, PNG; tải nhiều file cùng lúc được.
- Các file xếp theo tên file như người đọc:
1.pdf, 2.pdf, 10.pdf(không phải 1, 10, 2). - File có chữ bia hoặc cover trong tên được đưa vào bìa và xuất thành file bìa riêng.

Sắp xếp
- Danh sách file: bấm ↑ ↓ để đổi thứ tự file, ✕ để bỏ cả file.
- Ảnh trang: kéo thả để đổi chỗ. Trên mỗi trang có nút xoay 90°, chuyển bìa / ruột, xoá. Ô bìa không có nút xoá: muốn bỏ trang khỏi bìa thì trả về ruột rồi xoá ở ruột.
- Sắp theo tên file: sắp lại toàn bộ ruột theo tên file và số trang. Xoá hết để làm lại từ đầu.
Số trang ruột hiện ở đầu khung giữa. Ghim giữa cần ruột đủ bội số 4 trang; thiếu thì Trimto tự thêm trang trắng ở cuối.
Mẹo: bấm Xem cuốn sách để lật thử từng trang của cuốn thành phẩm, kể cả bìa, trước khi sang bước sau.
Kích thước sách
Mục Kích thước sách ở đầu cột phải mặc định là Kích thước gốc (theo trang đầu). Muốn in cuốn nhỏ hay lớn hơn file, chọn khổ có sẵn (A6, A5, B5, A4, Half Letter, 6 × 9 in, Letter) hoặc sửa Rộng, Cao: ô chọn chuyển sang Tuỳ chỉnh và mọi trang co giãn theo, dòng dưới cho biết mức co giãn so với gốc. Nút mắt xích giữa hai ô khoá tỉ lệ (bật sẵn): đổi một chiều thì chiều kia đổi theo. Nút ⇄ đổi dọc / ngang. Trang khác tỉ lệ thì chọn Co giãn vừa khổ hoặc Giữ nguyên, đặt giữa.
Chuẩn bị file trước khi tải
Cuốn sách ra đúng hay không phụ thuộc rất nhiều vào file đầu vào. Trước khi tải:
- Mỗi trang cùng khổ: trộn trang A4 với trang A5 làm cuốn sách bị lệch hoặc phải co giãn. Nếu có trang khác khổ, tách ra file riêng hoặc xuất lại cho đồng nhất.
- Trang đơn, không phải trang đôi: nên là từng trang một theo thứ tự đọc. File đã xuất dạng trang đôi (spread: hai trang nằm cạnh nhau trên một trang PDF) cần xuất lại thành từng trang đơn.
- Bìa riêng nếu in giấy khác: đặt tên file có chữ
biahoặccoverđể Trimto đưa vào phần bìa. - Đặt tên theo thứ tự:
01.pdf, 02.pdf…cho dễ đọc, dù Trimto đã sắp theo tên như người đọc.
Thứ tự trang quyết định gì
Với sách ghim giữa, các tờ lồng vào nhau nên trang 1 và trang cuối nằm cùng một tờ, trang 2 và trang áp cuối nằm mặt sau. Vì vậy thêm hay bớt một trang ở giữa làm đổi cả cách bình. Bạn không phải tự tính: chỉ cần đảm bảo thứ tự trang trong danh sách đúng như cuốn sách thành phẩm, Trimto tự xếp lên tờ.
Chọn kiểu đóng
Chọn ở mục Kiểu đóng đầu cột trái. Trimto bình trang ruột và bìa theo đúng kiểu đã chọn.

| Kiểu | Dùng cho | Cách bình ruột |
|---|---|---|
| Đóng ghim giữa | Catalog, tạp chí mỏng, kỷ yếu, menu | Tờ gấp đôi lồng vào nhau, ruột bội số 4 trang |
| Keo gáy | Sách, catalog dày | Cắt rời, xếp chồng, bìa có gáy |
| Lò xo | Sổ, tài liệu, lịch | Tờ rời, bìa trước và bìa sau rời |
Chọn kiểu đóng theo số trang
| Số trang ruột | Gợi ý | Lý do |
|---|---|---|
| Đến khoảng 48-64 trang | Ghim giữa | Rẻ, gấp phẳng, mở ra là nằm yên; vượt mức này tờ giữa bị đẩy ra nhiều |
| Trên 64 trang | Keo gáy | Có gáy để in tên sách, cầm chắc tay |
| Sổ, lịch, tài liệu cần mở phẳng 360° | Lò xo | Lật gập ra sau được, thêm bớt trang dễ |
Con số trên chỉ là mức tham khảo: giấy càng dày thì ghim giữa càng chóng bị đẩy. Cuốn dưới 8 trang thường làm tờ gấp, không cần chọn kiểu đóng; xem Tờ gấp, brochure.
Số trang ruột và trang trắng
Trimto bình trang theo bội số cần của từng kiểu đóng và tự thêm trang trắng ở cuối ruột khi thiếu:
- Ghim giữa: bội số của 4 (mỗi tờ gấp đôi có 4 trang). Ruột 30 trang thành 32, thêm 2 trang trắng.
- Keo gáy, lò xo: bội số của 2 (mỗi tờ có 2 mặt).
Muốn trang trắng nằm đúng chỗ (ví dụ trang ghi chú cuối sách), chèn trang trắng trong file thiết kế thay vì để Trimto tự thêm.
Ghim giữa: bù đẩy trang
Khi các tờ gấp đôi lồng vào nhau, tờ càng ở trong càng phải ôm quanh các tờ bên ngoài, nên trang của nó bị đẩy nhô ra ở mép trước. Sau khi xén, các trang ở giữa cuốn mất nhiều lề ngoài hơn. Hiện tượng này gọi là đẩy trang (creep). Ở bước bình trang, nhập Bù đẩy trang - độ dày giấy (mm/tờ), tức độ dày một tờ (couche 150 gsm ≈ 0,13 mm). Tờ ngoài cùng giữ nguyên, tờ kế tiếp dịch nội dung về phía gáy 0,13 mm, tờ tiếp theo 0,26 mm, cứ thế. Cuốn mỏng để 0. Giải thích kỹ hơn: Creep là gì, bù đẩy trang.
Keo gáy: gáy và bìa
- Nhập Độ dày giấy ruột: Trimto tính bề dày gáy theo số trang ruột.
- Bấm Tải khung bìa có gáy (PDF) để gửi cho người thiết kế bìa đúng kích thước.
- Chừa lề gáy - dịch nội dung ra xa gáy: thợ đóng phay mép gáy và quét keo, che mất khoảng 3-5 mm của mỗi trang. Nhập số này để chữ không bị nuốt vào gáy; để 0 nếu file đã có lề trong rộng hoặc đã bật Lề ruột sách ở bước 1.
Tính bề dày gáy (keo gáy)
Gáy bằng số tờ ruột nhân độ dày một tờ giấy: gáy = ⌈số trang ÷ 2⌉ × độ dày giấy. Ví dụ ruột 120 trang, giấy 0,1 mm/tờ: 60 tờ × 0,1 = 6 mm. Nhập độ dày đúng với loại giấy xưởng in sẽ dùng; hỏi xưởng nếu chưa biết, vì cùng 80 gsm nhưng giấy xốp và giấy mịn dày khác nhau. Gáy tính xong dùng để dựng khung bìa: bìa 4, gáy, bìa 1 trải phẳng, xem Bìa.
Lò xo
Chọn Cạnh đóng: Cạnh trái (sổ, tài liệu) hoặc Cạnh trên (lịch). Chừa lề đục lỗ - dịch nội dung ra xa cạnh đóng khoảng 8-10 mm, là dải giấy các lỗ lò xo chiếm, trừ khi file đã chừa đủ.
Việc nên làm sau khi tải
- Xem số trang ruột ở đầu khung giữa và đối chiếu với file gốc.
- Kéo các trang sai chỗ về đúng vị trí; xoay trang bị ngược.
- Thêm trang trắng nếu cần chừa trang để ghi chú hoặc để chương mới bắt đầu ở trang lẻ (trang bên phải). Trang trắng được thêm vào cuối ruột; kéo nó tới đúng chỗ.
- Kiểm tra lại kiểu đóng đã chọn (xem phần Chọn kiểu đóng ở trên) rồi bấm Xem cuốn sách kiểm tra lần cuối.
| Vấn đề | Cách xử lý |
|---|---|
| Thứ tự file sai | Dùng ↑ ↓ ở danh sách file hoặc Sắp theo tên file |
| Một trang bị xoay ngang | Dùng nút xoay 90° trên trang đó |
| Bìa nằm lẫn trong ruột | Dùng nút chuyển bìa / ruột trên trang |
| Muốn làm lại | Xoá hết rồi tải file mới |
Sau khi in
Mục Các bước sau khi in (cột trái, bước bình trang) ghi thứ tự gia công cho từng kiểu đóng: xén, gấp, lồng hoặc xếp chồng, đóng.
Lỗi hay gặp
- Chọn ghim giữa cho cuốn quá dày: tờ giữa lòi ra sau khi xén, mép trước lởm chởm. Nhập bù đẩy trang hoặc chuyển sang keo gáy.
- Bù đẩy trang sai đơn vị: nhập độ dày một tờ (0,13 mm), không phải cả cuốn.
- Nhập độ dày giấy keo gáy quá nhỏ hoặc quá lớn: gáy lệch, chữ trên gáy lệch khỏi mép sau khi đóng.
- Quên chừa lề cho kiểu đóng: keo gáy ăn vào 3-5 mm và lò xo đục 8-10 mm; nội dung sát mép trong sẽ bị mất hoặc bị lỗ đục.
- Số trang không đủ bội số: Trimto thêm trang trắng cuối; kiểm tra lại bảng trang trước khi xuất.
Câu hỏi thường gặp
Ghim giữa tối đa bao nhiêu trang? Tuỳ độ dày giấy và máy ghim; thường khoảng 48-64 trang với giấy ruột 100-150 gsm. Hỏi xưởng in để chắc.
Có nên dùng bù đẩy trang cho cuốn mỏng? Dưới khoảng 16 trang, độ lòi chỉ vài phần mười mm nên để 0.
Tôi đổi kiểu đóng giữa chừng có mất trang đã sắp không? Không, thứ tự trang giữ nguyên; chỉ cách bình ruột và bìa đổi theo kiểu mới.
Tìm hiểu thêm
- Wikipedia (tiếng Anh), Imposition: vì sao thứ tự trang trên tờ in khác thứ tự đọc.
- Công cụ Trimto: Máy tính thứ tự trang sách.
- Wikipedia, Đóng sách; (tiếng Anh) Saddle stitch.
- Kiến thức Trimto: Ghim giữa, keo gáy hay lò xo và Creep là gì, bù đẩy trang.