VI
Mở công cụ

Creep là gì và cách bù đẩy trang sách ghim giữa

Cập nhật 12/11/2026

Creep (còn gọi là đẩy trang, lòi mép) xảy ra khi nhiều tờ được lồng vào nhau rồi gấp đôi: các tờ trong thò ra xa hơn các tờ ngoài. Sau khi xén phẳng mép trước, các trang trong mất một sợi lề ngoài, nên nội dung nằm sát mép xén hơn so với trang ngoài. Creep chỉ ảnh hưởng sách ghim giữa, nơi mọi tờ lồng quanh một nếp gấp.

Creep ở cuốn ghim giữa: tờ trong dịch về phía gáy để lề đều nhau
Creep ở cuốn ghim giữa: tờ trong dịch về phía gáy để lề đều nhau

Vì sao xảy ra

Mỗi tờ giấy có độ dày. Khi tờ ngoài ôm các tờ bên trong, nếp gấp cần thêm chỗ, nên mỗi tờ nằm xa gáy hơn tờ lồng bên trong nó một chút. Càng nhiều tờ thì chênh lệch giữa tờ ngoài cùng và tờ trong cùng càng lớn.

Lớn đến mức nào?

Tổng độ dịch xấp xỉ (số tờ − 1) × độ dày giấy.

Ví dụ. Cuốn 48 trang gồm 12 tờ lồng (mỗi tờ 4 trang). Giấy couche 150 gsm dày khoảng 0,13 mm:

  • độ dịch của tờ trong cùng: (12 − 1) × 0,13 = khoảng 1,4 mm

Đủ để lề ngoài của các trang giữa cuốn hẹp đi thấy rõ sau khi xén, và có nguy cơ xén vào số trang hoặc chữ gần mép trước. Cuốn 16 trang (4 tờ) chỉ dịch 3 × 0,13 ≈ 0,4 mm, phần lớn người dùng bỏ qua.

Cách bù

Bạn dịch nội dung từng trang bên trong về phía gáy đúng bằng lượng tích luỹ. Tờ ngoài cùng giữ nguyên, tờ kế dịch một độ dày giấy, tờ tiếp theo dịch hai, và cứ thế. Sau khi xén, lề các trang đều nhau.

Ở bình trang sách của Trimto, nhập độ dày giấy vào ô Bù đẩy trang (mm/tờ); công cụ tự dịch tăng dần cho từng tờ lồng và cảnh báo khi tờ trong cùng dịch nhiều đến mức chữ có thể lấn vào nếp gấp. Cuốn mỏng thì để 0.

Bảng tra nhanh

Độ dịch của tờ trong cùng theo quy tắc ở trên. Độ dày giấy là số thường gặp, mỗi nhà máy giấy khác nhau một chút.

Số trang Số tờ lồng Giấy 0,10 mm (80 g/m² không tráng) Giấy 0,13 mm (couche 150 g/m²) Giấy 0,20 mm (giấy dày)
16 4 0,3 mm 0,4 mm 0,6 mm
32 8 0,7 mm 0,9 mm 1,4 mm
48 12 1,1 mm 1,4 mm 2,2 mm
64 16 1,5 mm 2,0 mm 3,0 mm

Quy tắc dễ nhớ: dưới khoảng 0,5 mm không ai thấy, từ 0,5 đến 1,5 mm thì trang giữa sách có lề lệch thấy được, trên mức đó thì số trang gần mép ngoài có nguy cơ bị xén.

Trang nào dịch, dịch bao nhiêu

Lấy cuốn 32 trang, giấy 0,13 mm. Cuốn có 8 tờ:

Tờ Các trang trên tờ Dịch về phía gáy
1 (ngoài cùng) 1, 2, 31, 32 0 mm
2 3, 4, 29, 30 0,13 mm
4 7, 8, 25, 26 0,39 mm
6 11, 12, 21, 22 0,65 mm
8 (giữa) 15, 16, 17, 18 0,91 mm

Hai trang trên cùng một tờ nằm ở cùng độ sâu trong cuốn nên bị đẩy ra cùng một lượng (mỗi trang về phía mép trước của nó). Vì vậy, nếu không bù, các trang ở giữa sách trông như có lề trong rộng nhất trước khi xén và lề ngoài hẹp nhất sau khi xén.

Kiểm bằng cuốn mẫu giấy trắng

Trước khi in số lượng lớn, xin nhà in một cuốn mẫu trắng bằng đúng loại giấy, hoặc tự làm: lấy đúng số tờ, lồng vào nhau, gấp chặt và ghim. Đo xem tờ giữa thò ra ở mép trước bao nhiêu. Đó là tổng creep thật, chia cho (số tờ − 1) là ra số nhập vào phần mềm cho mỗi tờ.

Thiết kế giúp che creep

  • Lề ngoài rộng hơn. Lề ngoài 12 mm che độ dịch 1 mm tốt hơn nhiều so với lề 5 mm.
  • Không đặt khung sát mép xén. Viền mảnh cách mép 4 mm làm độ dịch lộ rõ trên mọi trang trong.
  • Số trang tránh góc ngoài. Đặt ở giữa chân trang, hoặc cách mép ít nhất 8 mm.
  • Ruột giấy mỏng hơn. Bìa dày, ruột mỏng vẫn cầm chắc tay mà ít creep hơn.

Mẹo

  • Dùng độ dày giấy thật trong bảng thông số của nhà in. 0,13 mm chỉ là mốc tham khảo cho couche 150 gsm.
  • Giữ nội dung quan trọng cách đường xén ít nhất 5 mm (vùng an toàn) để sai số nhỏ không làm mất chữ.
  • Trên khoảng 60-80 trang, keo gáy tránh được creep hoàn toàn vì trang được dán ở gáy thay vì lồng nhau.

Đang tính số trang? Máy tính thứ tự trang sách cho biết cần bao nhiêu tờ.

Nguồn tham khảo