VI
Mở công cụ

Dấu xén, dấu chồng màu và vạch màu là gì?

Cập nhật 18/11/2026

Dấu in (tiếng Anh: printer's marks) là các vạch, dấu tròn và ô màu in ở phần lề bỏ đi của tờ in, nằm ngoài thành phẩm. Dấu xén (crop marks, trim marks) chỉ chỗ cắt. Dấu chồng màu (registration marks, thợ in hay gọi là dấu chồng bát) cho biết các màu mực có trùng khít nhau không. Vạch màu (color bar) giúp thợ máy kiểm tra độ đậm của mực. Dòng thông tin ghi tên việc và số tờ. Tất cả đều bị xén bỏ sau khi in nên khách không bao giờ thấy. Trên Trimto, bạn bật các dấu này ở mục Thông số xén và Nâng cao trong xén thẳng tem nhãn, dấu được vẽ thẳng vào file PDF xuất ra.

Dấu xén, dấu chồng màu, vạch màu và dòng thông tin trên tờ in
Dấu xén, dấu chồng màu, vạch màu và dòng thông tin trên tờ in

Bốn loại dấu

Dấu Cho biết điều gì Ai dùng Hình dạng thường gặp
Dấu xén Đường dao xén chạy ở đâu Thợ xén, thợ cắt Vạch mảnh dài vài milimét, ngay ngoài mỗi góc
Dấu chồng màu Các bản màu có trùng nhau không Thợ máy in Vòng tròn có chữ thập, in bằng mọi màu mực
Vạch màu Độ đậm và cân bằng màu Thợ máy in, kiểm tra chất lượng Dãy ô nhỏ: cyan, magenta, vàng, đen và các tông nhạt
Dòng thông tin Tên file, ngày, số tờ Mọi người cầm chồng giấy Một dòng chữ nhỏ (khoảng 6 pt) ở lề

Adobe InDesign có đúng bộ dấu này trong hộp in (dấu xén, dấu bù xén, dấu chồng màu, vạch màu, thông tin trang), Acrobat Pro cũng có công cụ Add Printer Marks. Xem nguồn ở cuối bài.

Dấu xén

Dấu xén là một vạch ngắn nằm thẳng hàng với cạnh xén nhưng ở ngoài hình, để thợ xén thấy chỗ cắt mà không có nét nào in lên thành phẩm.

Ba điều cần chú ý:

  • Khoảng cách. Dấu bắt đầu cách đường xén một đoạn để không in vào phần bù xén. File có bù xén 3 mm thì dấu phải bắt đầu ngoài 3 mm đó, nếu không sẽ lộ vạch ở mép thành phẩm. Hướng dẫn của InDesign cũng dặn đặt khoảng cách dấu lớn hơn bù xén.
  • Độ dày. Dấu xén là nét mảnh, thường 0,25 pt, in bằng mọi màu mực hoặc màu đen.
  • Mỗi đường dao một dấu, không phải mỗi con một dấu. Tờ 21 danh thiếp xén 2 dao thì mỗi đường dao dọc và ngang có một dấu ở mỗi mép tờ. Không cần vẽ dấu quanh từng con.

Dấu xén dùng cho đường cắt thẳng. Với bế và in rồi cắt (sticker, tem hình), máy cắt chạy theo đường cắt riêng như đường CutContour màu spot. Xem bài kiss cut và die cut để biết quy trình đó.

Trên Trimto: tích Dấu xén trong Thông số xén. Dấu dài 4 mm, cách khối dàn trang 1 mm, nét 0,25 pt màu đen 100%, có ở mọi đường dao chạm mép khối. Trimto tự chừa 5 mm giữa khối dàn trang và mép giấy để dấu luôn vừa.

Dấu chồng màu

In màu là in bốn màu cyan, magenta, vàng, đen từ các bản (kẽm hoặc trống) khác nhau. Một màu lệch thì mép hình bị nhoè hoặc có viền màu. Dấu chồng màu là một dấu in bằng tất cả các màu cùng lúc. Khi máy in chồng đúng, bốn màu trùng khít và dấu trông đen, sắc nét. Một màu lệch thì bạn thấy viền màu đó cạnh dấu.

Dấu chồng màu đặt ở lề, thường ở giữa mỗi cạnh tờ. Nên có ít nhất hai dấu ở hai cạnh đối nhau, bốn dấu thì tốt hơn.

Trên Trimto: trong mục Nâng cao, tích Dấu chồng màu (registration). Mỗi dấu rộng 5 mm, in bằng màu registration (đủ 4 màu 100%), đặt giữa mỗi cạnh khối dàn trang ở chỗ lề đủ rộng. Lề chỉ đủ cho một dấu thì Trimto nhắc bạn tăng lề an toàn.

Vạch màu

Vạch màu (còn gọi là thang kiểm tra màu) là một dãy ô màu đặc. Dùng máy đo mật độ hoặc nhìn bằng mắt, thợ máy kiểm tra từng màu mực đã lên đủ đậm trên khắp tờ chưa. Máy in offset dùng dải dài nhiều tông. Với in số lượng ít và in kỹ thuật số, một vạch ngắn đủ để phát hiện màu nhạt hoặc mất màu.

Trên Trimto: trong mục Nâng cao, tích Vạch màu CMYK. Vạch có 8 ô 4 mm: cyan, magenta, vàng, đen 100% rồi mỗi màu 50%, đặt ở lề dưới, canh theo mép phải khối dàn trang.

Dòng thông tin

Dòng thông tin (InDesign gọi là thông tin trang) là một dòng chữ ngắn ở lề ghi tên việc, ngày và số tờ, giúp không lẫn tờ của các việc khác nhau ở khâu xén.

Trên Trimto: trong mục Nâng cao, tích Dòng thông tin và tự gõ nội dung. Việc có nhiều tờ thì Trimto tự thêm "tờ x/y". Để trống ô thì in dòng chữ Trimto hiện mờ trong ô.

Dấu đặt ở đâu trên tờ in

Dấu cần lề. Khi bật đủ các dấu, lề nên tính như sau:

Phần Cỡ thường gặp
Lề kẹp giấy, mép không in của máy 3 đến 10 mm, theo thông số máy của nhà in
Dấu xén (khoảng cách + độ dài) 5 mm
Dấu chồng màu, vạch màu, dòng thông tin 5 mm

Lề không đủ thì phải bỏ bớt dấu. Trimto không bao giờ thu nhỏ khối dàn trang hay bớt số con để nhét dấu. Mỗi dấu chỉ được đặt ở chỗ còn trống, dấu nào không vừa thì bỏ và báo cho bạn biết.

Khi nào không cần dấu

  • In ở nhà hoặc máy in văn phòng rồi cắt bằng thước: dấu xén có ích, các dấu còn lại không cần.
  • Nhà in tự bình trang. Nhiều nhà in muốn nhận file một trang có bù xén nhưng không có dấu, vì phần mềm bình trang của họ tự thêm dấu. Hãy hỏi quy định nhận file.
  • Sticker bế hoặc in rồi cắt: máy cắt dùng dấu định vị riêng (ví dụ ô vuông đen để mắt đọc của máy cắt decal dò) và đường cắt. Mỗi máy một kiểu, làm theo phần mềm của máy cắt.

Cách thêm dấu xén vào file PDF

  • InDesign: File > Print hoặc Export Adobe PDF > Marks and Bleed, tích các dấu cần dùng.
  • Illustrator: Object > Create Trim Marks vẽ dấu sửa được quanh vùng chọn; mục Marks and Bleed trong hộp in thêm dấu lúc in.
  • CorelDRAW: File > Print, thẻ Prepress: dấu xén/dấu gấp, dấu chồng màu, vạch màu (color calibration bar), thông tin file. Tờ in phải lớn hơn trang thiết kế thì dấu mới hiện.
  • Acrobat Pro: Print Production > Add Printer Marks thêm dấu vào file PDF có sẵn.
  • Miễn phí, trên trình duyệt: thả file PDF vào xén thẳng tem nhãn, chọn khổ giấy và số lượng, tích dấu rồi xuất. File không rời máy của bạn.

Trước khi gửi file, kiểm tra lại bằng danh sách kiểm tra file PDF sẵn sàng in. Muốn hiểu các vùng quanh đường xén, xem bù xén, đường xén, vùng an toàn.

Nguồn tham khảo